Grenzen aangeven: wie zette de paaltjes in jouw leven?
Hoe leer je eigenlijk waar jouw grens ligt? In onderstaande video gebruik ik een eenvoudige metafoor: de paaltjes in de grond.
Stel je voor dat jouw persoonlijke grenzen zichtbaar zouden zijn. Dan zouden er paaltjes om je heen staan. Ze laten zien: tot hier ben ik, en daar begint de ander. Maar die paaltjes staan er niet zomaar.
Wie zette jouw eerste paaltjes?
Als kind ben je afhankelijk van de mensen die voor je zorgen. Ouders helpen je niet alleen met eten, slapen en veiligheid, maar ook met het ontwikkelen van gezonde grenzen.
Door hun liefdevolle begrenzing leer je bijvoorbeeld:
-
wat wel en niet oké is;
-
dat je "nee" mag zeggen;
-
dat jouw gevoelens ertoe doen;
-
dat anderen niet zomaar over jouw grenzen heen mogen gaan.
Je ouders zetten als het ware de eerste paaltjes in de grond.
Wat als er weinig paaltjes waren?
Niet iedereen groeit op met duidelijke, veilige grenzen.
Misschien was er weinig structuur, waardoor er nauwelijks paaltjes in de grond stonden. Misschien moest jij je voortdurend aanpassen aan de stemming van een ouder, waardoor de paaltjes constant verschoven van plek. Of misschien was er juist veel controle en weinig ruimte om jezelf te ontwikkelen. Teveel paaltjes werken benauwend.
Dan kan het gebeuren dat je later moeite hebt om te voelen:
-
Wat wil ík eigenlijk?
-
Waar ligt mijn grens?
-
Wanneer zeg ik ja terwijl ik eigenlijk nee bedoel?
En soms trekken anderen jouw paaltjes eruit
Ook later in je leven kunnen mensen jouw grenzen onder druk zetten.
Een partner die jouw "nee" niet serieus neemt.
Een collega die steeds meer van je vraagt.
Een familielid dat vindt dat jij altijd beschikbaar moet zijn.
Als je gewend bent om je aan te passen, merk je soms niet eens dat iemand jouw paaltjes stukje bij beetje uit de grond trekt.
Totdat je uitgeput raakt.
Of boos.
Of het gevoel hebt jezelf kwijt te zijn.
Grenzen aangeven begint niet met 'nee' zeggen
Veel mensen denken dat grenzen aangeven betekent dat je harder moet worden of vaker "nee" moet zeggen.
Maar gezonde grenzen beginnen ergens anders. Ze beginnen bij het leren voelen.
Wat gebeurt er in je lichaam?
Wanneer voel je spanning?
Wanneer ga je over jezelf heen?
Waar verlang je eigenlijk naar?
Pas als je jouw eigen paaltjes weer kunt zien, kun je ze ook steviger neerzetten.
Je grenzen mogen veranderen
Het mooie van deze metafoor is dat paaltjes niet van beton hoeven te zijn.
Sommige mogen verplaatst worden.
Sommige mogen steviger de grond in.
En soms ontdek je juist dat je jezelf meer ruimte mag geven.
Gezonde grenzen zijn niet star. Ze bewegen mee met wie jij bent en wat jij nodig hebt.
Herken jij dit?
Vind je het lastig om grenzen aan te geven? Voel je vaak pas achteraf dat je over je eigen grens bent gegaan? Of merk je dat je jezelf steeds aanpast aan anderen?
Dan is dat geen teken dat er iets mis is met jou. Vaak is het een patroon dat ooit helpend was, maar nu niet meer past bij het leven dat je wilt leiden. Door opnieuw contact te maken met jezelf kun je leren je eigen paaltjes weer stevig neer te zetten. Niet om anderen buiten te sluiten, maar zodat jij jezelf niet steeds hoeft kwijt te raken.
In mijn praktijk begeleid ik mensen die moeite hebben met grenzen aangeven, zichzelf vaak wegcijferen of voortdurend aanstaan voor anderen. Samen onderzoeken we waar jouw paaltjes zijn komen te staan – of juist zijn verdwenen – zodat je stap voor stap weer leert leven vanuit wat voor jóu belangrijk is.
Reactie plaatsen
Reacties